Krambambula - Turysty

Muszę zrobić sobie choćby kilkudniowy urlop, bo już nie wytrzymuję. Jadę w cholerę - jednym zdaniem. Dlatego dzisiaj będzie wakacyjnie: o turystach i bez tłumaczenia. Piosenkę wykonuje białoruska Krambambula, projekt współtworzony przez wspomnianego już Lavona Volskiego. Jakby ktoś był zainteresowany, podpowiem, że Krambambuli można nie tylko posłuchać, ale również napić się ;). 

Żeby ułatwić czytelnikowi nieco rozszyfrowanie białoruskiego tekstu, przekonwertowałem go na łacinkę*. Literkę 'ŭ' czytamy jak polskie 'ł', natomiast 'č', 'š' oraz 'ž' jako - odpowiednio - 'cz', 'sz' oraz 'ż'. Literkę 'ł' wymawia się jako tzw. polskie 'l' kresowe lub - po prostu - rosyjskie л. Słówka, których czytelnik może nie zrozumieć, bo nie przypominają polskich, ani poznanych dotąd rosyjskich, znajdą się w zwyczajowym miejscu czyli słowniczku. Dla ułatwienia dodam, że białoruskiemu 'h' odpowiada polskie 'g', kali b chtości jašče hetaha nie viedaŭ. 

* Cyrylica nie jest jedynym sposobem zapisu języka białoruskiego. Istnieje również tradycja używania w tym celu alfabetu łacińskiego, chociaż obecnie kultywowana jest głównie w środowiskach opozycyjnych wobec władzy. 
Transkrypcji dokonałem zgodnie z tą właśnie tradycją.

Tekst:

Niejak my pajechalі tudy adpačyvać,

Dzie zaŭsiody sviecіć sonca, a pra śnieh і nie čuvać.

Niejak my pajechalі adpačyvać tudy,

Dzie zaŭsiody mnoha nieba і salonaje vady.

Z ranіcy pajšlі na degustacyju vіna,

A nazaŭtra ŭsio lažalі: hałava baleła nam.

Potym napіlіsia my niasviežaje vady,

A nazaŭtra ŭsio lažalі, bo balelі žyvaty.

Prypieŭ:

Davaj, davaj, adpačyvaj-vaj-vaj!

Tu-tu-turysty-avanturysty.

Ŭsio pryjemna, ŭsio karysna.

Tu-tu-turysty-avanturysty.

Marskіja vyspy, Buena Vista.

My pajechalі ŭ ekskursіjnaje biuro,

Dy ekskursіja prachodzіła pa barach і bіstro.

My paleźlі ŭ hory, dzie abłokі і arły;

MČSy nas z taboj praz dva dnі adtul znialі.

Potym nam cyhankі nahadalі dobry los:

Ručku tak pazałacіlі, što škada było da śloz.

Potym napatkalі my ŭ bary dzviuch žančyn,

A nazaŭtra ŭsio lažalі: nie pajšoŭ nam klafelіn.

Prypieŭ:

Voś і zaviaršyłasia kurortnaje žyćcio.

Tolkі mora nie pabačylі, a tak cudoŭna ŭsio.

Pačakaj, voś my ad adpačynku adpačniem

І z padvojenaju sіłaju adpačyvać pačniem!

Słowniczek:

adtul - stamtąd, odtąd

čuvać - słychać

dy - ale; oraz; a

karysny - korzystny, pożyteczny, pomocny

nahadać - przypomnieć; wywróżyć

niejak - jakoś

pazałacіć - pozłocić

ŭsio - wszystko

voś - oto

žančyna - kobieta

zaŭsiody - zawsze

zaviaršycca - zakończyć się

zniać - zdjąć; sfotografować

žyvot - brzuch

Пока :) !

Будзьма беларусамі!

Zawsze miałem sympatię do Białorusi i nie trzeba szukać długo korzeni tej sympatii. Chyba każdy

Polak o myślach ciążących ku wschodowi (bo dopuszczam istnienie takich bytów jak Polacy zachodnioeuropejscy czy środkowoeuropejscy ;-)) z nostalgią patrzy na mapy przedrozbiorowej Rzeczpospolitej i żywi – nawet jeśli głęboko skrywaną, to jednak – nadzieję na powrót tamtych czasów. Za pewne zbyt wielkich szans na to nie ma, ale człek zmęczony rzeczywistością może, ba, powinien od czasu do czasu poddać się terapeutycznej mocy bajania. Białoruś w tej bajce zajmuje miejsce szczególne, bowiem stosunek białoruskości nie jest tak jednoznaczny - jednoznacznie zły dodajmy – wobec polskości, jak litewskość.

Powodem tego jest prawdopodobnie fakt, że o ile główną przeszkodą dla rozwoju powstającej świadomości litewskiej była świadomość etniczna polska, o tyle białoruska świadomość etniczna powstaje w warunkach oddziaływania zupełnie innej siły – rosyjskości, chociaż inni – nie bez słuszności – będą wskazywali na sowieckość. Tak czy inaczej, dialog polsko-białoruski wydaje się być pozbawiony tej niechęci czy nieufności, którą można wyczuć w przypadku stosunków polsko-litewskich. Nasza baśń o sielankowej Rzeczypospolitej zatem pozostaje nieskalana ...

Chciałem przedstawić szanownemu czytelnikowi klip pod tytułem Будзьма беларусамі (pl.: Bądźmy Białorusinami). Nie jest to jakaś tam piosenka patriotyczna. Tekst napisał, w Polsce znany przede wszystkim jako wokalista NRMu, Lavon Volski i jest krótkim streszczeniem historii narodowej z białoruskiego punktu widzenia. Powstała w ramach kampanii, promującej białoruską kulturę – budzma.org. Na stronie kampanii zamieszczono również tekst po polsku, choć ja polecam oryginał językowy, by przy okazji rozeznać się w różnicach między białoruskim, a rosyjskim i polskim.



Uprzedzam, że niniejszy blog jeszcze nieraz białoruszczyzną zakwitnie. A póki co, tradycyjne пока :) !